Lực siết bu lông mặt máy bao nhiêu? Cách siết đúng kỹ thuật

Lực siết bu lông mặt máy là một trong những thông số cần được quan tâm khi lắp ráp và sửa chữa động cơ. Bu lông mặt máy không chỉ có nhiệm vụ cố định các chi tiết mà còn tạo lực ép cần thiết để đảm bảo mặt tiếp xúc kín, hạn chế tình trạng rò rỉ dầu, nước làm mát hoặc khí cháy trong quá trình động cơ hoạt động.

Nếu lực siết không phù hợp, cả hai trường hợp siết quá lỏng hoặc quá chặt đều có thể gây ra những vấn đề trong quá trình vận hành. Vì vậy, việc hiểu đúng về lực siết bu lông mặt máy và thực hiện đúng quy trình sẽ giúp đảm bảo độ bền của mối ghép.

Lực siết bu lông mặt máy là gì?

Lực siết bu lông mặt máy là lực tác động lên bu lông trong quá trình lắp ráp nhằm tạo ra lực kẹp giữa mặt máy và thân động cơ. Khi bu lông được siết đúng lực, các bề mặt tiếp xúc sẽ được ép chặt với nhau, giúp duy trì độ kín trong điều kiện động cơ chịu rung động và nhiệt độ cao.

Tuy nhiên, không có một mức lực siết bu lông mặt máy cố định áp dụng cho tất cả các loại động cơ. Thông số này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như đường kính bu lông, cấp bền, vật liệu, thiết kế động cơ và yêu cầu của nhà sản xuất.

Do đó, khi sửa chữa hoặc lắp ráp, người thực hiện cần ưu tiên thông số kỹ thuật do nhà sản xuất cung cấp thay vì áp dụng một mức lực siết chung.

Vì sao cần siết bu lông mặt máy đúng lực?

Việc kiểm soát lực siết bu lông mặt máy có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng của mối ghép.

Nếu bu lông được siết quá lỏng, lực ép giữa các bề mặt không đủ. Khi động cơ hoạt động, rung động và áp suất có thể khiến mối ghép bị xê dịch, dẫn đến tình trạng rò rỉ dầu, nước làm mát hoặc khí.

Ngược lại, nếu siết bu lông quá chặt, bu lông có thể bị kéo giãn vượt giới hạn cho phép. Trong một số trường hợp, ren có thể bị hư hỏng hoặc các chi tiết liên quan bị biến dạng.

Đặc biệt với các loại động cơ sử dụng nhiều bu lông mặt máy, việc siết không đồng đều còn có thể khiến lực ép phân bố không đều trên toàn bộ bề mặt. Điều này ảnh hưởng đến khả năng làm kín và độ ổn định của cụm động cơ.

Những yếu tố ảnh hưởng đến lực siết bu lông mặt máy

Không nên chỉ dựa vào kích thước bu lông để xác định lực siết. Một số yếu tố quan trọng cần xem xét gồm:

Kích thước bu lông

Bu lông có đường kính khác nhau sẽ có khả năng chịu tải khác nhau. Bu lông kích thước lớn thường có khả năng chịu lực cao hơn, nhưng lực siết cụ thể vẫn phải dựa trên thiết kế của từng mối ghép.

Cấp bền của bu lông

Cấp bền thể hiện khả năng chịu tải của bu lông. Những loại bu lông có cấp bền khác nhau sẽ có giới hạn chịu lực khác nhau, vì vậy không thể sử dụng cùng một thông số lực siết cho mọi loại.

Vật liệu và tình trạng ren

Ren sạch, ren khô hay có dầu bôi trơn sẽ tạo ra ma sát khác nhau. Điều này có thể làm thay đổi mối quan hệ giữa mô-men siết và lực kẹp thực tế.

Thiết kế của động cơ

Mỗi loại động cơ có cấu tạo và yêu cầu lắp ráp riêng. Vì vậy, thông số lực siết bu lông mặt máy cần được tra cứu theo tài liệu kỹ thuật tương ứng.

Cách siết bu lông mặt máy đúng kỹ thuật

Khi lắp đặt, không nên chỉ dùng dụng cụ siết thông thường và ước lượng bằng cảm giác. Cách tốt hơn là sử dụng cờ lê lực để kiểm soát mô-men siết.

Trước tiên, cần kiểm tra tình trạng bu lông và ren. Các chi tiết bị cong, hư ren hoặc có dấu hiệu biến dạng nên được thay thế trước khi lắp ráp.

Tiếp theo, đặt bu lông đúng vị trí và siết sơ bộ theo đúng trình tự. Với mặt máy có nhiều bu lông, thông thường cần siết theo trình tự được nhà sản xuất quy định để lực ép được phân bố hợp lý trên toàn bộ bề mặt.

Sau khi siết sơ bộ, sử dụng cờ lê lực để thực hiện bước siết theo đúng thông số kỹ thuật. Một số thiết kế có thể yêu cầu siết theo nhiều giai đoạn hoặc kết hợp mô-men siết với góc siết.

Điểm quan trọng là không tự ý tăng lực siết bu lông mặt máy với suy nghĩ siết càng chặt thì mối ghép càng chắc. Lực siết cần nằm trong giới hạn thiết kế của bu lông và cụm động cơ.

|Xem thêm: Tiêu chuẩn Bu Lông TCVN

Có nên dùng cờ lê lực khi siết bu lông mặt máy?

Có. Cờ lê lực giúp kiểm soát mô-men siết thay vì phụ thuộc vào cảm giác của người thợ.

Đối với những mối ghép yêu cầu độ chính xác cao như mặt máy động cơ, việc kiểm soát lực siết giúp hạn chế tình trạng bu lông này chặt hơn bu lông khác. Nhờ đó, lực ép có thể được phân bố đồng đều hơn theo yêu cầu thiết kế.

Tuy nhiên, cờ lê lực cũng cần được sử dụng đúng cách và kiểm tra tình trạng hoạt động định kỳ để đảm bảo độ chính xác.

Những sai lầm thường gặp khi siết bu lông mặt máy

Một trong những sai lầm phổ biến là sử dụng cùng một mức lực siết cho nhiều loại bu lông hoặc nhiều loại động cơ khác nhau.

Ngoài ra, một số trường hợp chỉ quan tâm đến lực siết mà bỏ qua trình tự siết. Trong khi đó, với cụm mặt máy có nhiều điểm liên kết, trình tự siết cũng có vai trò quan trọng trong việc phân bố lực.

Việc tái sử dụng bu lông cũng cần được cân nhắc. Một số loại bu lông được thiết kế để chịu giãn dài trong quá trình siết và có yêu cầu thay mới sau khi tháo. Vì vậy, cần kiểm tra tài liệu kỹ thuật trước khi quyết định sử dụng lại.

Lựa chọn bu lông phù hợp cho từng ứng dụng

Ngoài lực siết bu lông mặt máy, việc lựa chọn đúng chủng loại bu lông cũng rất quan trọng. Bu lông cần đáp ứng yêu cầu về kích thước, vật liệu, cấp bền và điều kiện làm việc của từng ứng dụng.

Cơ khí Đông Khoa cung cấp các loại bu lông, ốc vít và vật tư cơ khí phục vụ nhiều lĩnh vực như cơ khí, xây dựng, lắp đặt thiết bị và sản xuất công nghiệp. Sản phẩm có nhiều quy cách khác nhau, đáp ứng nhu cầu sử dụng từ đơn hàng nhỏ đến số lượng lớn.

Kết luận

Lực siết bu lông mặt máy không có một con số chung cho tất cả các loại động cơ. Thông số chính xác cần được xác định dựa trên thiết kế, kích thước, cấp bền của bu lông và yêu cầu kỹ thuật của nhà sản xuất.

Trong quá trình lắp đặt, nên sử dụng cờ lê lực, tuân thủ đúng trình tự và số bước siết được quy định. Đồng thời, cần kiểm tra tình trạng bu lông và ren trước khi lắp để đảm bảo mối ghép hoạt động ổn định và an toàn.